21. Yüzyıl Klasik Fars Müziğindeki Sanatsal Eğilimlerin Bir Tipolojisi

Yazar/lar:

DOI: 10.26650/TJS.2017.2.0008

OnlineFirst olarak 24 Aralık 2017 tarihinde yayınlanmıştır.

Yıl: 2017 Cilt: 37 Sayı: 2

Öz

Bu makale, çağdaş İran toplumunda Fars klasik müziğinin genel görünümü üzerine çeşitli sanatsal eğilimlerin özgün bir antropolojik-etnomüzikolojik tipolojisini sunmaktadır. Bu amaçla, ilk olarak, Fars klasik müziği tarihinin 20. yüzyıldaki en önemli görüngü ya da gerçeklerinden bazılarına değinilmiştir. Ardından Fars klasik müziği alanında en etkin yedi büyük çağdaş eğilim, bir süreklilik (İng. continuum) olarak tanımlanıp, sınıflandırılmıştır. Bu eğilimler arasındaki ayrımın en temel kriteri, her birinin Kaçar müzik geleneği mirasına göre konumudur. Çalışmamız ayrıca, bu yedi büyük eğilimden hiçbirinin, Kaçar öncesi Fars müziğinin yeniden canlandırılması yahut Türk-Osmanlı ve Arap gelenekleri gibi komşu kültürlerin müzik geleneklerine ya da tarihsel kaynaklara referans göstererek günümüz klasik müziğinin zenginleştirilmesi gibi meselelerle ilgilenmediğini ortaya koymaktadır. Diğer yandan, Fars klasik müziği panoramasına 2005 yılından itibaren, yeni ve büyeyen bir “neoklasik akım” eklenmiştir. Bu akım, komşu müzik kültürlerleriyle ilişkili eklektik bir açılım yapmak ve çağdaş uygulamada eski Fars müziğinin kaybolmuş unsurlarını yeniden canlandırmak niyetindedir.

Anahtar Kelimeler
Pers/İran Klasik Müziği • Radif • Müzik Gelenekleri • Müzikal Eğilimler • Süreklilik • Doğaçlama • Metrik / Metrik Olmayan Kompozisyon ve İcra

İngilizce (English) için tıklayınız.