Arkaik Mytilene’de (ve Başka Yerlerde) Lirik Şiire Konu Olan Yakışıksızlık: Sappho F 99 c. I.1–9 L-P = Alcaeus F 303Aa V

Yazar/lar:

DOI: 10.26650/TJS.2017.2.0003

OnlineFirst olarak 24 Aralık 2017 tarihinde yayınlanmıştır.

Yıl: 2017 Cilt: 37 Sayı: 2

Öz

Bu makale Arkaik Lesbos şiir geleneğine ait, kimi uzmanların Sappho’ya, kimilerinin Alkaios’a atfettiği (Sappho F 99 L-P = Alkaios F 303A V), metni hayli noksan bir fragmandaki ilgi çekici bir yakıştırmayla ilgilidir. ‘Yapay fallus alan’ anlamına geldiği neredeyse kesin olan olisbodokos yakıştırması lirin ya da barbitos gibi lir benzeri bir çalgının tellerini (khordai) nitelemektedir. Büyük olasılıkla, Polyanaktidai adıyla fragmanda da geçen, Lesbos Adası’nın Mytilene şehrindeki aristokrat aileden biri ya da birilerini hedef alan bu yakıştırmanın amacı hiç şüphesiz, sövgüyle kötülemektir. Olisbodokos terimini hem müzik hem cinsellikle ilgili boyutunu göz önüne alarak, Arkaik Mytilene ve daha geniş çerçevede Arkaik ve Klasik Dönem Yunan kültürünün sosyo-müzikal bağlamı içinde değerlendiren çalışmamız bu şiirsel sövgü için müzikoloji ve sosyoloji perspektifinden yeni bir yorum önerisi sunmaktadır. ‘Yapay fallus alan teller” yakıştırmasının amacını ve bıraktığı etkiyi tam olarak anlamak istiyorsak Arkaik Dönem Mytilene’sinde, Sappho, Alkaios ve muhtemelen Polyanaktidai ailesinin de önemsediği müzik kültürünün saygınlığı meselesini göz önüne almamız gerektiği kanısındayız. Söz konusu toplumda müzikle ilgili, cinsellik bağlamına oturtulmuş sövgüler, müziğin de cinselliğin de ötesine geçen politik ve toplumsal çağrışımlarıyla büyük etki yaratıyor olmalıdır. Makalenin son kısmında, mızrabı (plēktron) Sappho’nun icad ettiğiyle ilgili Suda sözlüğünde kaydedilmiş aktarımın kaynağına ilişkin bir hipotez ileri sürülmüştür.

Anahtar Kelimeler
Antik Yunan Müziği • Arkaik Yunan Şiiri • Arkaik Dönemde Lesbos Adası • Müzik Sosyolojisi • Müzik, Toplumsal Cinsiyet ve Cinsellik

İngilizce (English) için tıklayınız.