Klasik Yunan Müzik Sosyolojisine Doğru

Yazar/lar:

DOI: 10.26650/TJS.2017.2.0002

OnlineFirst olarak 24 Aralık 2017 tarihinde yayınlanmıştır.

Yıl: 2017 Cilt: 37 Sayı: 2

Öz

Bu makalede Arkaik ve Klasik Yunan tarihinde (MÖ yak. 750-320) çeşitli türden müziklerin icra edildiği farklı durumları eşsüremli bir bakış açısıyla kısaca gözden geçirerek, bu icraların farklı toplumsal işlevlerini ve dinleyicileri üzerinde bıraktığı (ya da bırakması beklenen) çeşitli etkilerini ve ayrıca Yunan kültürünün, bünyesindeki geniş ve çok yönlü müzikal faaliyetlerle ilgili farklı tavır ve değerlerini tartışacağım. Eski Yunan müziğine ilişkin bir sosyoloji bu müziğin tarihinden de, bu müzik kültürüyle ilgili salt felsefi/estetik ya da teknik anlayıştan da kısmen de olsa farklılık arz edecektir. Bu yüzden, gerçek anlamda sosyolojik bir incelemede müziğin neye tekabül ettiği ve insanların ne işine yaradığı, çeşitli türlerinin kimler tarafından icra edildiği, bu farklı türleri kimlerin dinlediği ve(ya) hangi tepkiyi verdiği, kuramcılar ve filozoflar kadar, sıradan Yunan halkının da daha geniş sosyal ve kozmolojik dünyaları bağlamında müzik hakkında ne düşündüğü, kültürün hem içinden hem dışından bakılarak araştırılmalıdır. Bu makale Yunan müzik performanslarının “anında icra” ve bedensellik yönünün yanı sıra biçim açısından çeşitli ama her durumda güçlü ruhsal etkisine de eğilerek, incelenmekte geç kalınmış bir konuyu ele almaktadır. Bilhassa toplumsal cinsiyet, statü ve etnisite farklılıkları, çeşitli müzik dillerinin ve çalgıların toplumsal işlevsellikleriyle ilgili muhtelif yazılı ve görsel kaynaklar bulunmakla birlikte, Aristoteles’in (özellikle de Politika eserinin) bu konularda en yararlı ve güvenilir kılavuz olduğu kanısındayız.

Anahtar Kelimeler
Eski Yunan Müzik Kültürü • Aristoteles’in Müzik Üzerine Düşünceleri • Müzik ve Toplumsal Farklılıklar • Müzik ve Toplumsal Cinsiyet • Müzik ve Toplumsal Kimlikler • Müzikal Performanstaki Bedensellik • Müzik ve Duygu

İngilizce (English) için tıklayınız.