Türkiye’de Yerinde Yaşlanma ve Mekân Gerontolojisinin Temel Parametreleri

Yazar/lar:

DOI: 10.16917/iusosyoloji.284544

OnlineFirst olarak 31 Aralık 2016 tarihinde yayınlanmıştır.

Yıl: 2016 Cilt: 36 Sayı: 2

Öz

Dünyadaki bütün ülkelerin nüfusu her geçen biraz daha yaşlanmaktadır. Türkiye de günümüzde genç bir nüfusa sahip olmasına rağmen doğum-ölüm oranlarının düşmesi ve ortalama yaşam süresinin artması sonucu yaşlı nüfusu en hızlı artan ülkelerden biridir. Yaşlı nüfusun büyümesiyle birlikte yaşlıların sorunları da daha görünür hâle gelmektedir. Özellikle yaşadıkları mekânların yaşlıların taleplerine tam anlamıyla cevap vermediği ve onların sağlık durumları göz önünde bulundurularak düzenlenip düzenlenmediği son zamanlarda önemli bir tartışma konusu olmaya başlamıştır. Dolayısıyla mekân gerontolojisi de bu tartışmalar neticesinde yaşlıların yaşadıkları yerlerle ilişkisini irdeleyen gerontolojinin bir alt disiplini olarak doğmuştur. Bu yazıda yaşlıların mekânla ilişkilerini incelemek için Rowles’ın (1978) içerdenlik (insideness) teorisinin otobiyografik, fiziki ve sosyal bileşenlerinin/parametrelerinin Türkiye’deki bazı yansımaları üzerinde durulmuştur. İstanbul’da otuz huzurevi yöneticisiyle nitel bir çalışma çerçevesinde derinlemesine mülakatlar yapılarak otobiyografik parametrede yaşlıların kaldıkları huzurevlerine dair algıları, fiziki parametrede bunların alternatifleri olarak sunulan “yerinde yaşlanma” ve terapötik mekânların yeri ve sosyal parametrede emekli cemiyetler ağı incelenmiştir. Böylece huzurevlerinde “mekânın mahkûmları” olarak görülen yaşlıların bulundukları mekânların yeniden tasarlanmasında ve kendileri için bunlara alternatif yaşam biçimlerinin geliştirilmesinde söz sahibi olup olmadıkları daha net bir şekilde görülmüştür.

Anahtar Kelimeler
Mekân gerontolojisi • Yaşlılık • Huzurevi • Sosyal politikalar • Göç

İngilizce (English) için tıklayınız.